BULGARİSTAN'DA YAŞAYAN TÜRKLERİN ACI HİKAYESİ

BULGARİSTAN’DA YAŞAYAN TÜRKLERİN ACI HİKAYESİ
ZORUNLU GÖÇÜN BAŞLANGICI: 24 MAYIS ,3 HAZİRAN,21 AĞUSTOS 1989
SÖZER AKYILDIRIM
IĞDIR ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ

       Göç kişi ya da grupların bir yerden başka yerlere değişik nedenlerle gitmesi eylemidir. Göçü yaşayan ve bu olgunun etkilerine hedef olan kişilere de göçmen adı verilmektedir. Osmanlıca ’da göç terimin karşılığı ‘’hicret’’, göçmen teriminin karşılığı da ‘’muhacirdir’’. Osmanlı Devleti,1354’te Orhan Bey’in oğlu Süleyman Paşa’nın Rumeli’ye geçişi ve birbirini izleyen fetihlerle Balkanları ve Doğu Avrupa’yı egemenliği altına almıştır. I.Murat döneminde (1362-1389) Bulgar topraklarının Osmanlı Devleti’nin egemenliği altına girmesiyle Anadolu’dan bazı Türk halk toplulukları, Balkanların güneyindeki ve kuzeyindeki ovalarda iskan edilmeye başlamıştır. Müslüman Türkler, genellikle Hristiyan köylere karışmayarak bağımsız köyler kurmuştur. Balkanlarda 500 yıl boyunca Türkler yaşamaya başlamışlardır. 1 Balkanlar; dağıyla taşıyla, nehirleri ve ovalarıyla Türklerin vatan toprağı haline gelmiş
ve yüzyıllar boyunca Türkler ve Balkanlar’da yaşayan diğer milletler huzur içerisinde hep beraber hayatlarını devam ettirmiştir. Daha sonra ortaya çıkan milliyetçilik akımının etkisi ve Avrupa Devletleri’nin Türklere karşı uyguladığı ‘’Şark Politikası’’ Balkanlardaki huzur ve asayişi bozmuştur. Bu topraklar,1877-1878 Osmanlı -Rus Savaşı (93 Harbi) sonucunda Osmanlı Devleti’nin elinden çıkmaya başlamıştır. Balkan Devletleri’nin Balkan Devletleri’nin baskı ve zulmüne dayanamayan insanlar;vatanlarını, eşyalarını, tarlalarını, evlerini, işyerlerini yani bütün mal varlıklarını geride bırakarak binbir güçlük içerisinde Osmanlı Devleti’nin iç kesimlerine yerleşmek zorunda kalmışlardır.Bulgaristan Türklerinin uzun bir zamana yayılan göç hareketi kimi zaman artmış, kimi zaman azalmış
ama hiç eksilmemiştir. Bulgaristan Türklerinin 20.yüzyıldaki birinci büyük kitlesel göç hareketi 1912-1913 yılları arasında, ikinci büyük kitlesel 1950-1951 yılları arasında gerçekleşmiştir.1950-1951 yılları arasındaki bu kitlesel göç, hareketi Bulgaristan Türkleri için son olmamıştır.
EN BÜYÜK GÖÇ:
Bulgaristan’da komünist lider Todor Jivkov döneminde,1984 yılında Türklere yönelik başlayan asimilasyon politikası 1989 yılına kadar sürdü.20 yıl önce 29 Mayıs akşam saatlerinde dönemin komünist lideri Todor Jivkov, Bulgar Devlet Televizyonu’ndan yaptığı açıklamasıyla, Türkiye’nin sınırları açması ve ülkede yaşayan Türklerden isteyen herkesin Türkiye’ye göç edebileceğini duyurdu.
         Ülkede 1984-1989 yılları arasında süren asimilasyon kampanyası ve isim değiştirme sürecine isyan eden Türkler, Türkiye’ye göç etmeye zorlanmaya başlamıştı. Bulgaristan’da Türk kimlikleri ellerinden alınan süre 350 bin kişi 1989 yaz aylarında göçe zorlanmıştı. Bulgar yeni tarihine bu süreç ‘’Büyük gezi ‘’ adıyla anılmaktadır. Bulgar Komünist Partisi Merkez lideri Todor Jivkov,televizyon konuşmasında,’’Bulgaristan’ı kendi vatanı olarak görmeyen ve dış güçlerin müdahalesiyle ülkelerine karşı koyan,komünist partisine itaat etmeyen, kendini Bulgar hissetmeyen vatandaşlar Bulgaristan’ı ter edebilir’’demişti.
1 Journal of socıal and humantıes scıences research.Balkan ülkesi Bulgaristan’dan göç eden Türk aileleri,2018,vol:5/Issue:22
2 TRT TÜRK 30.05.2019 
Jivkov rejimi komünist dönemde giriş ve çıkışların yasak olduğu Bulgar- Türk sınırındaki bariyerleri kaldırarak,30 Mayıs 1989 yılından sonra ‘’Büyük gezi ‘’adını verdikleri zorunlu göçün temeli atılmıştı.Bu çağrı üzerine Türkiye’de 3 Haziran’da Kapıkule Sınır kapısı, Bulgaristan’daki soydaşlarına açmış ve dev bir göçmen akını başlamıştı.
1989 yılı itibarıyla Bulgaristan’da bir milyona yakın Türk yaşamaktaydı. Onların büyük kısmı, evini,varlıklarını bırakarak Anavatan Türkiye’ye, göç etmişti.3 Haziran 21 Ağustos 1989 tarihine kadar gayri resmi verilere göre 360 bin Türk, Bulgaristan’daki ecdat yadigarı toprakları terke zorlanarak Anavatan Türkiye’ye göç etti. Bulgaristan’daki bu büyük göç
2. Dünya Savaşından sonra yaşanan en büyük zorunlu göç dalgası olarak tarihe geçti.