AZERBAYCAN CUMHURİYETİ 103 YAŞINDA
SÖZER AKYILDIRIM
ÖĞRETİM GÖREVLİSİ, IĞDIR ÜNİVERSİTESİ
Türk ve İslam ülkeleri arasında Cumhuriyet rejimiyle tanışan ilk ülke Azerbaycan Demokratik Halk Cumhuriyetidir. Bundan 103 yıl önce bu Azerbaycan Cumhuriyeti Mehmet Emin Resulzade önderliğinde kuruldu.
Kafkasların incisi, Türk dünyasının güçlü modern ve köklü ülkesi Azerbaycan’ın bağımsızlık yolu hiç kolay olmadı. 1918’li yıllarda Bolşevik Ruslar ve Ermeni çetelerinin hedefinde Azerbaycan vardı.
Azerbaycan, bölgedeki tüm sindirme politikaları ve katliamlara karşı bağımsızlık ve var olma mücadelesi verdi. Azerbaycan halkı, M.Emin Resulzade liderliğinde zulme dur demek ve bağımsızlık için harekete geçti.
Osmanlı Devleti, kendisinden yardım isteyen zor durumdaki Azerbaycan halkının yardımına Kafkas İslam Ordusu’nu gönderdi. Nuri Paşa komutasındaki ordu,25 Mayıs 1918 yılında Gence’ye girdi.
28 Mayıs 1918’de Tiflis’te M.Emin Resulzade Başkanlığında toplanan Azerbaycan Milli Şurası ,tarihin ilk Türk -İslam Azerbaycan Demokratik Halk Cumhuriyeti’ni ilan etti.
Bakü, Ermeni ve Bolşeviklerin işgali altında olduğu için, Fethali Han Hoyski başkanlığında oluşturulan geçici Azerbaycan Hükümeti faaliyetini bir süre Gence’de sürdürdü.
Azerbaycan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke ise Osmanlı Devleti oldu. Kafkas İslam Ordusu,15 Eylül 1918’de Bakü’nün işgaline son verdi.
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti ilk Müslüman parlamenter cumhuriyet olma özelliği taşır. Bu dönemde, Parlamentonun önemli icraatları arasında kadınların oy hakkı yer alır. Bu bakımdan Azerbaycan, kadınlara erkeklerle eşit siyasal haklar veren ilk Müslüman ülkedir. Bir diğer önemli icraat ise Müslüman dünyasının ilk modern üniversitesi olan Bakü Devlet Üniversitesi’nin kurulmasıdır.
Azerbaycan halkı, ilk Cumhuriyet hiç unutmadı. Modern Azerbaycan Cumhuriyeti,103 yıllık dönemde bölgenin parlayan yıldızı olmayı başardı.
27 Eylül 2020 Eylül’de başlayan ,44 gün süren Karabağ Savaşında ,Ermeni Ordusu, görkemli ve güçlü Azerbaycan Ordusu tarafından tarumar edilmiştir .Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in izlediği politika neticesinde dünyanın bir çok ülkesi Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü desteklemiştir.
Bugün Azerbaycan güçlü bir milli devlet birliğine sahiptir. Bu birliğin gücü sayesinde Azerbaycan halkı,Azerbaycan ordusuna, Başkomutanlığına inanıyor.
103. kuruluş yıl dönümün kutlu olsun Azerbaycan. Tek millet iki devlet, sonsuza kadar hep yaşa Türk Dünyası. ’’BİR KERE YÜKSELEN BAYRAK BİR DAHA İNMEZ ‘’
Bu topraklar için canlarını veren tüm şehitlerimize Allahtan rahmet, Gazilerimize sağlık diliyoruz.


YORUMLAR