KUZEY AZERBAYCAN'IN BAĞIMSIZLIK GÜNÜ

KUZEY AZERBAYCAN'IN BAĞIMSIZLIK GÜNÜ

 28 Mayıs 1918 günü Türkiye ile Türkistan arasında bir Türk devletinin doğuşu müjdeleniyordu. Bu tarihte sevinç ile hüzün birbirine karışmıştı. Doğuda Azerbaycan'da bir Türk devletinin doğuşuna sevinen milletimizin, ne yazık ki hemen onun batısında, Anadolu'da ölüm kalım mücadelesi veren bir büyük parçası çok zor durumdaydı. Yaklaşık 850 yıl hükmettiğimiz Türkiye'miz elimizden çıkmak üzereydi. Kurduğumuz imparatorlukla açıldığımız bazı kıtalar ve bölgeler kaybedilince milletimizi intikam hırsıyla ezmeye çalıştılar. Buralarda yaşayan soydaş ve dindaşlarımızın bir bölümü zulümden, zorbalıktan ve katliamlardan kurtulmak için Anadolu'ya sığınmak üzere yollara düşmek zorunda kaldı.

  Balkanlardan, Ortadoğu'dan Kafkaslardan göç edip o dönemde Arapların "Diyarı Rum", batılıların Türkiye ve Türklerin de Anadolu dediği bugünkü Türkiye'ye sığınan Müslüman Türk milleti, çok zor şartlar altında yaşamasına rağmen bir kez daha bağımsızlık ve egemenlik mücadelesine girişmek zorunda kalacaktı. Önünde iki seçenek vardı. Ya tamamen tarihten silinecekti ya da Osmanlının devamı olan bir başka Türk devletinin zuhuruna kapı aralayacaktı.    
1800'lü yıllardan itibaren gerileme ve ardından başlayan çöküş hadiseleri bütün Türk dünyasına şamil olmuştu. Aynı tarihler İran, Rusya, Türkistan, Türkiye, Balkan, Ortadoğu ve Hindistan Türklüğünün kara günleriydi. Tüm Türk coğrafyalarından acı ve dram dolu haberler geliyordu.

  İşte tam bu ortamda  Türk yurtlarının tamamında olduğu gibi Azerbaycan'da da büyük bir mücadele veriliyordu. Azerbaycan milleti Kuzey Azerbaycan'da bir Türk devlet kurmak için bağımsızlık ve egemenlik arayışlarına başlamıştı. Canını dişine takan Güney Kafkas ve Hazar'ın kahraman halkı Mehmet Emin Resulzade önderliğinde bir araya gelerek Kuzey Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ni kurdular. O dönemin en çağdaş ve bağımsız bir Türk devleti olarak tarih sahnesine adım atan bu devlet, sadece bağımsız olmakla kalmadı, aynı zamanda diğer Türk illerine de örnek teşkil eden bir yapıya büründü. 

   Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu'nun muzafferiyeti, zamanın aydınlarını, fikir  ve siyaset adamlarını bir araya getirmiş ve  böylece Azerbaycan Cumhuriyeti'nin doğuşuna zemin hazırlamıştı.

  Mehmet Emin Resulzade, Çarlık Rusya'sının çökmesi ve Sovyetler Birliği'nin kurulması esnasında Azerbaycan Devletini tarih sahnesine çıkarmasıyla, harekete geçen hasım güçler, iki yıllık bu körpe devleti ortadan kaldırıp yerine Sovyet Rusya'ya bağlı özerk bir topluluk oluşturmuştu. Kuzey Azerbaycan devleti sadece 23 ay yaşamasına rağmen çok önemli icraatlara imza atmıştı. 

   Sovyetler Birliği çökünce Kuzey Azerbaycan'da Türk'ün büyük liderlerinden biri olan Ebulfez Elçibey meydana çıkıp bağımsızlık ve egemenlik ateşini yakarak tüm Türk Cumhuriyetlerinin öncüsü ve ve mihmandarı oldu. Artık geriye dönüş yoktu. Yüce Önder Mehmet Emin'in " Bir kere yükselen bayrak bir daha inmez!" sözünü düstur edinen Ebulfez Elçibey, uzun süren bir mücadele sonunda Kuzey Azerbaycan'nın vaz geçilmez Başkurt'u olur. Elçibey, idealist ve ülkücü bir lider olarak kısa zamanda  tüm Azerbaycan Türk milletinin muhabbetini kazanarak halkıyla birlikte Sovyet Rusya tanklarına karşı imanlı göğsünü siper etti. Ardından nice ağır bedeller ödeyerek milletiyle birlikte sosal emperyalizmi Kuzey Azerbaycan'dan kovdu. Aynı mücadele diğer Türk topluluklarına da sirayet etti ve onlar da Elçibey'in yolunda ilerleyip bağımsızlıklarını kazandılar.

  Mehmet Emin Resulzade olmasaydı, Elçibey olmazdı. Elçibey olmasaydı bugünkü Kuzey Azerbaycan Türk Devleti olmazdı. Ey büyük Türk, Ankara'da rahat uyu! Ataları olduğun Azerbaycan oğulları, Nuri Paşa ve Elçibey seninle ve  o mubarek ruhunla beraberdir. Rahat uyu...
 FAHRETTİN MASUM BUDAK