TIRAŞ
Baltacı Mehmet Paşa, Rus Savaşındaki başarısızlığı dolayısıyla hapsedilmişti. Sürgün edildiği yerde perişan vaziyette yaşar ve saçı sakalı çok uzadığı halde kendine bakmazmış. Paşayı ziyaret eden bir dostu sitem eder ve şöyle der: - Canım Paşam, berberi çağırıp bir tıraş olsanız! Nedir bu haliniz?
Hayatının bağışlanacağına inanmayan Paşa ümitsizce cevap verir: - Kafa bizim olsunda üstat, tıraş olması kolay.
BALTACI MEHMET PAŞA
Sadrazamlıktan azledilmesinden sonra Baltacı Mehmet Paşa kalebentlikle Midilli adasına sürülmüş ve ardından da Temmuz 1712'de Limni adasına sürgüne gönderilmiştir. Eylül 1712'de Limni adasında hayatını kaybeden Baltacı, vefat ettiğinde yaşı elliyi biraz geçmişti. Mezarı "Niyaz-ı Mısrî'nin gömülü bulunduğu mezarlıktadır.
Diğer taraftan Baltacı Mehmet Paşa ile Çariçe Katerina arasında bir tür ilişki kurulduğuna dair zaman içinde geniş kapsamlı söylentiler, tartışmalar ve literatür oluşmuşsa da bunun doğru olmadığı Ahmet Akgündüz tarafından yapılan Rus ve Osmanlı kronikleri incelemelerinde belgelenmiştir. Akgündüz'e göre, Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa ile Çariçe Katerina'nın olay sırasında karşı karşıya geldiği gibi bir durumun söz konusu olmadığı gibi hatta Katerina'nın o sırada oralarda olduğunu gösteren bir kaynak da mevcut değildir.
KALEBENT: Suçluların bir kale sınırları içinde hapsedilmesi anlamına gelmektedir. Osmanlıda uygulanan kalebentlik cezası, suçluların surlarla çevrili kaleden dışarı çıkmamaları sebebiyle hem hapis hem de kendi memleketlerinden uzak şehirlerin kalelerinde bulunmaları yönüyle de bir çeşit sürgün cezasıdır.
Sicill-i Osmani'de Baltacı Mehmet Paşa şöyle değerlendirilir: Akıllı, tedbirli, cesur, vakur, bunun yanında düzenbaz, gaddardı.
Osmanlılar Ansiklopedisi'nde ise şu değerlendirme yapılmaktadır: Mizaç bakımından hırslı ve devlet işlerinde entrikaya meyilli, fazla kabiliyeti olmayan bir kimseydi.


YORUMLAR