Yeni haber yazma teknikleri

Yeni haber yazma teknikleri
09 Şubat 2021 - 10:19
AZERTAC Yönetim Kurulu Başkanı'nın Haber Oluşturma: Standartlar ve Yeni

Yaklaşımlar kitabı Ankarada yayınlandı

AZERTAC Yönetim Kurulu Başkanı ve Asya-Pasifik Haber Ajansları Örgütü
(OANA) Başkan Yardımcısı Aslan Aslanov'un Haber Oluşturma: Standartlar ve Yeni
Yaklaşımlar, kitabı Avrasya Yazarlar Birliği (AYB) tarafından Ankara'da Türkçe olarak
yayınlandı.
Bilimsel editörü Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi dekanı,
Prof. Dr. Zakir Avşar olan kitab üzerine kendisi kısa bir değerlendirme yapmıştır. Kitapın
Genel Yayın Yönetmeni AYB Genel Başkanı Yakup Ömeroğlu'dur.
Profesör Zakir Avşar'a göre, Azerbaycan’ın bilge ve deneyimli gazetecisi Aslan
Aslanov’un bu kitabı gerek sahadan verdiği bilgilerle gerek akademik referanslarıyla
alana katkı sağlayacak bilimsel bir kitaptır. Deneyim, birikim ve bilimsel bilginin birlikte
harman edildiği bu kıymetli eser, Dünyada ve Azerbaycan’da haber ajanslarının ne
kadar önemli olduğunu ve ne kadar büyük işler başardığını, insanların bilgiye ve habere
ulaşmada gördüğü rolü, önemi gözler önüne sermektedir.
Değerli Gazeteci ve Yazar Aslan Aslanov, Azerbaycan Devlet Haber Ajansı ile
diğer haber ajansları hakkında güncel bilgiler verirken enformasyon çağının özelliklerini
örnekler üzerinden anlatmaktadır. Azeybaycan’ın ilk resmi haber ajansı AZERTAC ve
diğer ajanslar haberlerin küreselleştiği bir dünyada öne çıkmaktadır.
Bilgi ve haber tekellerinin kendi çıkarlarını öne alan, objektiflikten ve nesnellikten
uzak bakış açılarının karşısına ülkelerin ancak kendi bilgi ağları ile çıkabildiğini ve doğru
enformasyonu sağlayabildiğini kayd eden Zakir Avşar şunu belirtiyor: “AZERTAC’da
yıllardan beri bunu yapmaktadır. Özellikle 44 günlük İkinci Şanlı Karabağ Şavaşı ve
Zaferi’nde AZERTAC tüm dünyayı doğru bilgilerle aydınlatan örnek bir habercilik
yapmıştır. Ermenistan’ın yalan ve çarpıtmaya dayalı enformasyon çabalarına karşı
muazzam bir doğru bilgi hamlesi ile mücadele vermiş, tüm önyargıları yıkmış, sadece
Azerbaycan ve Türkiye kamuoyu için değil, tüm dünya kamuoyu için de doğru ve
güvenilir bilginin en önemli adreslerinden biri haline gelmiştir”.
Kitapta bunun yanı sıra güncel durumlara yer veren yazar küresel dünyada
enformasyon akışına dikkat çekerek haberlerin kullanımı ve yayılma sorunlarını ele
almaktadır. Yazar Aslanov, bu kitapta haberin hızını ve dikkat edilmesi gereken
yönlerini detaylı anlatmış, genç gazetecilere deneyimlerini aktarmıştır.
Haber ajanslarının rolüne değinen yazar, bir gazetecinin nasıl olması gerektiği ve
sektörde neler yapabileceğini aktarırken meslektaşlarına yol göstermiştir.
Dijitalleşen dünyada yeni medyanın ve çevrimiçi haberlerin önemine dikkat
çeken Aslanov, yaşadığımız haber çağını da son derece iyi bir gözlemle aktarmıştır.
Başarının formülünü yaratıcı personel, kuramsal bilgi, uygulama deneyimi ve yeni
teknolojiler olarak açıklayan yazar deneyimlerini kendisinden sonra gelen gazetecilere
paylaşmaktadır ki, hayranlık veren bir mesleki birikim ve deneyime sahip olan
Aslanov’un eserini bu yönü bir kez daha kıymetli hale getirmektedir.
Aynı zamanda sektöre ve geleceğe dair katkılar sunan Aslanov genç
gazetecilerin bir süre stajlardan, mesleki deneyim testinden geçmesi ve deneyimli

gazetecilerle çalışması gerektiğini ön görmektedir. Bunun yanı sıra haberdeki etik
kodlara değinirken tarafsızlık, güvenilirlik ilkelerini açıklamaktadır.
“Haber ajanslarının uluslararası ve bölgesel kuruluşları” isimli bölümde OANA,
Dünya Haber Ajansları Kongresi, Avrupa Haber Ajansları Birliği (EANA) gibi birçok
uluslararası ajans ve kuruluş hakkında bilgi verirken onların kurulma amaçlarını ve
önemini aktarmaktadır. Aslanov, haber ajanslarının tarihini incelerken hem tarihsel hem
de güncel örnekler sunarak haberin oluşum ve yayılım aşamalarına dikkat çekmiştir. Bu
bağlamda deneyimlerden ve akademik referanslardan oluşan kitap, yeni nesil
gazetecilere ve akademik literatüre katkı sağlayacaktır.
“Azerbaycan’ın Haber Ajansları” isimli Birinci Bölümde Azerbaycan'ın devlet
bağımsızlığını yeniden kazanmasından sonra, devletin bilgi politikasının ana yönleri,
ifade ve basın özgürlüğünün sağlanması, ulusal medya sisteminin oluşumu ayrıntılı
olarak incelenmektedir. Yazar, bu politikanın temel ilkelerinin oluşturulması ve
geliştirilmesinin ulusal lider Haydar Aliyev'in adıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor. Ulu
Önder Haydar Aliyev her zaman AZERTAC'a ilgi ve özen gösterdi: “1993 yılında Haydar
Aliyev’in siyasi iktidara dönmesinin ardından AZERTAC’in faaliyetlerinde yeni bir dönem
başladı, onun teknik tabanının geliştirilmesi için seri çalışmalar yapıldı. Zamanla dünya
haber alanına giren ajansın yurt dışında birbiri ardına muhabir büroları açıldı”.
Bu geleneğin günümüzde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından
sürdürülmesi sonucunda, ajans modern teknolojiler ile donatılmış ve uluslararası bilgi
alanındaki konumunu güçlendirmiştir. Azerbaycan ile ilgili gerçekleri dünyanın daha
geniş coğrafyasına yaymakla görevli bulunan AZERTAC, şu anda birçok ülkenin ulusal
haber ajansları ve saygın yabancı medya kuruluşları ile etkin bir şekilde işbirliği
yapmakta ve bilgi alışverişinde bulunmaktadır.
Azerbaycan First Lady'si, Haydar Aliyev Vakfı Başkanı Mihriban Aliyeva'nın
desteğiyle Dünya Haber Ajansları (NAWC) 5. Kongresi ve Asya-Pasifik Haber Ajansları
Birliği (OANA) 16. Genel Kurul Toplantısının Bakü'de düzenlendiği, 2016-2019 yıllarında
her iki önemli uluslararası kuruluşlara AZERTAC'ın başkanlık yaptığı kaydedildi.
“Küresel dünyada enformasyon akışı, modern haberlerin istihdamı ve yayılma
sorunları”, “haberde gelenek ve modernite” adlı bölümlerde geleneksel medya ve sosyal
ağlar arasındaki farklılıklar ve benzerlikler, modern bilgi ve iletişim teknolojilerin rolü
araştırılmaktadır.
Kitap ayrıca, uluslararası medya kuruluşlarına ilişkin de ayrıntılı bilgi
sağlamaktadır. Ajansın bu örgütlere üyelikten başlayarak kendinin yönetim organlarında
temsil edilmesine kadar olan yolu yansıtılmaktadır.
Yayın, okurları tüm Türk Dünyasını içeren bir AYB kuruluşu Bengü Yayınları
tarafından sunulmaktadır. Kitapın Genel Yayın Yönetmeni Yakup Ömeroğlu bu eseri
haberin tarihi ve güncel bilgi durumunu inceleyen bir veritaban çalışması olarak
değerlendirib. Ona göre kitap araştırmacı insanlar, özellikle gazeteciler, basın
çalışanları ve bu alandaki profesyoneller için zengin bir bilgi kaynağıdır.
Kitaptakı çalışmalar, enformasyonun çağdaş toplum üzerindeki etkisini, insanların
kültürel ve entelektüel düzeylerinin gelişimine sağladığı yararları, modern çağdaki, yeni
fikirleri ve bilimsel ilerlemede rolünü, ayrıca siyasi düzenlerde mevcut çelişkileri ve
sorunları incelemeye yardımcı olur.

Enformasyonun toplumlar üzerindeki etkisinin araştırılması doğrudan medyaya
bağlı olduğundan, birçok çalışmanın kapsamı haber ajanslarının tarihinin
incelenmesinde de yansımaktadır. Haber ajanslarının tarihini incelemek, daha fazla
medyanın kamusal hayata, politik, ekonomik ve kültürel süreçlere aktif katılımı ve etkisi
ile ilgilidir. Haber ajanslarının tarihi ayrıca toplumun birçok alanının gelişimi, modern
insanın düşüncesi ve yaşam standardı ile ilgili olduğundan, onun incelenmesi
toplumdaki evrim sürecinin derinleştirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
Bu olgular göz önünde bulundurularak, ders kitabı aşağıdaki sınıflandırmaya göre
hazırlanmıştır:
• Azerbaycan’ın haber ajansları;
• Küreselleşmiş bir dünyada enformasyon akışı, haberi hazırlama ve yayma
sorunları;
• Bilgi kaynakları, haber alma yolları;
• Geleneksel medyadan sosyal medyaya dönüşümün gerekliliği;
• Uluslararası haber ajansları örgütleri.
“Haber Oluşturma: Standartlar ve Yeni Yaklaşımlar" yayını resmi kaynaklar, arşiv
bilgileri, Azerbaycan’da ve yurtdışında yayınlanan bilimsel ve teorik çalışmalar,
monograflar, süreli yayınlar, internet kaynaklarına dayanarak hazırlanmıştır.
Üniversitelerin gazetecilik bölümlerinin öğrencileri, doktora öğrencileri için
tasarlanmış ders kitabını gazeteciler ve siyaset bilimcileri de kullanabilirler.

YORUMLAR

  • 0 Yorum