Iğdırlı Hayat ARAS TOKTAŞ'tan yeni bir kitap "TUVACA 'ALDAY- BUUÇU' DESTANI"

    Iğdırlı Hayat ARAS TOKTAŞ’tan yeni bir kitap “TUVACA ‘ALDAY- BUUÇU’ DESTANI”

    Iğdırlı Hayat ARAS TOKTAŞ'tan yeni bir kitap "TUVACA 'ALDAY- BUUÇU' DESTANI"
27 Şubat 2021 - 22:42
    Iğdırlı Hayat ARAS TOKTAŞ’tan yeni bir kitap “TUVACA ‘ALDAY- BUUÇU’ DESTANI”

           Iğdır’ımızın yetiştirdiği Türk Dili Ve Edebiyatı hocamız Hayat Aras Toktaş, “TUVACA ‘ALDAY- BUUÇU’ DESTANI”adlı bir kitap yayınladı.
         Tuva Türklerinin yaşantısını yakından inceleyen Iğdırlı hocamız Hayat Aras Toktaş, Tuvaca ‘Alday- Buuçu’ Destanı ( Metin- Çeviri- Adlar- Sözvarlığı),kitapla Tuva Türklerinin kültürünü halk bilimini anlatıyor.

           1990’lı yılların başına kadar Türk devlet ve toplulukları ile sınırlı olan siyasî, kültürel,ekonomik ilişkilerimiz günden güne artmaktadır. Bu durum Türk dillerini, lehçelerini, şivelerini öğrenme ve inceleme gereksinimini de beraberinde getirmiştir. Ülkemize göre daha uzak coğrafyada yaşayan Tuvalarla ilgili bilgilerimiz oldukça azdır. Mevcut
bilgiler daha çok dil, edebiyat, tarih, kültür alanlarındaki akademik çalışmalardır. Güney Sibirya’da yer alan ve Moğolistan’a komşu olan Tuva, Rusya Federasyonu içinde yer alan 21 özerk cumhuriyetten biridir.
              Yazarımız Hayat Aras Toktaş  ,kitabında  Tuva Türkleri hakkında yukarıdaki bilgileri verdikten sonra, böylesine kapsamlı bir ürünün ortaya konmasının elbette bir anda olmadığını, uzun ve zorlu bir sürecin sonucunda ortaya çıktığını belirtiyor.. 1999 yılının ilk günlerinde eline geçen Alday-Buuçu kitabıyla tanışıp başladığı Tuva Türkçesi yolculuğu, bugünlerde Türkiye Türkçesiyle şekillenmiş yeni
bir kitapta devam etmektedir. Alan araştırması yapmak ve kaynak toplamak amacıyla 1999 yılının Ağustos ve Eylül ayında Tuva’da bulunan Hayat ARAS TOKTAŞ, “Ülkemizde birçoğumuz Tuvalılar kim diye sorarken onlar, Türkiye’den gelmiş olduğumu duyunca, geçmişin taşıdığı özlemle beni sarıp sarmalıyorlardı. Siz, bizi yıllar, yüzyıllar önce buralarda bırakıp gittiniz. Ama biz bir gün geleceğiniz ümidiyle bekledik, hoş geldiniz! diyen yürekler, bu alanda çalışmakla doğru tercih yaptığımı gönül telime dokunarak yaşatıyorlardı.” cümleleriyle bizim de bölge hakkında merak duygumuzun artmasına neden olmuştur.
        Yazarımız, gecesiyle gündüzüyle 21 yılı geride bırakan çalışmada eksiklik ve yanlışlara yer vermemek adına, gerek ülkemizdeki gerek Tuva’daki ve diğer ülkelerdeki alanla ilgili ulaşabildiği
yayınları titizlikle incelemiş, geçen süre zarfında çıkan eserlere göre bilgileri gözden geçirerek güncellemiş, nitelikli ve ihtiyaca cevap verecek bir ürün ortaya koymaya çalışmıştır.
       Yazarımız, çalışmanın yöntem ve içeriğiyle ilgili kapsamlı bir önsöz ile esere başlar. Teşekkür, Tuva Alfabesi ve Kısaltmalar bölümünden sonra Giriş, Tuvaca Metnin Yazı Çevrimi- Çevirisi, Tuvacada Ad
ve Sözvarlığı bölümleri gelir. Giriş bölümünde Tuvalar, Tuva tarihi, Tuvaca, Tuva destanları, eserin konusu, dili ve oluşum dönemi hakkındaki bilgilere yer vermektedir. Tuvaca Metnin Yazı Çevrimi-Çevirisi bölümünde metni Latin harflerine aktaran ve metnin Türkiye Türkçesindeki karşılıklarını veren yazar, karışıklığı önlemek ve metnin kolaylıkla takip edilebilir olabilmesini sağlamak amacıyla her beş satırda bir numaralandırma yapmıştır. Tuvacada Ad bölümünde metinde geçen ad ve ad soylu sözcükleri, ayrıntılı bir biçimde ele almıştır. Konu ile ilgili olan kuramsal açıklamaları verdikten sonra metinde geçen Tuvaca cümle örneğini ve örneğin Türkiye Türkçesine aktarılmış şeklini vermiştir.
Metnin Sözvarlığı çalışmasını, üç ayrı başlıkta incelemiştir:
I. Destan metni içindeki özel adlar ve coğrafya adlarının dışındaki madde başlarının yer verildiği bölüm.
II. Özel Adlar Dizini (kişi, olağanüstü varlık, at ve köpek adları).
III. Coğrafya Adları Dizini (dağ, tepe, ırmak, nehir, deniz, büyük göl, bozkır adları).

               Sözcükler, Türkiye Türkçesi alfabesine göre dizilmiş, sözcükler ve birleşik biçimler madde başı yapılmıştır. Birleşik biçimlerin hangi sözcüklerden oluştuğu gösterilmiş, her bir sözcüğün açıklaması
ilgili maddede yapılmış ya da açıklamanın yapıldığı başka madde başına gönderme yapılmıştır. Tuvaca sözcükler koyu harflerle yazılmış, Türkiye Türkçesindeki karşılıkları verilmiş, tespit edilebildiği ölçüde bu sözcüklerin Eski Türkçedeki, Klasik Moğolcadaki, Halha Moğolcasındaki,bazen de çağdaş Türk dillerindeki, Türk dilinin tarihi dönemlerindeki ve diğer dillerdeki karşılıkları verilmiştir. Sözcükler, Tuvaca sözlük kaynaklarından alınan örneklerle desteklenmeye çalışılmıştır.
              Sözcüklerin metinde kullanılan anlamları ilgili sözlüklerde aynı/farklı anlamda ise tırnak içinde sözcüğün anlamı açıklanmıştır. Sözcüğün anlamı tırnak içinde verilmemişse anlam farklılığı olmamasından ya da ihtiyaç duyulmamasındandır. İlgili kaynaklardaki sayfa numaraları, eser kısaltmalarıyla birlikte yazılmıştır. Sözcüklerin kökenlerini tespit etmek için başvurulan eserler,Kaynaklar’da gösterilmiştir.
          Geniş bir içeriğe ve zengin verilere sahip eser, konunun ilgililerine ve akademik çevreye önemli bir kaynak niteliğindedir.
         Değerli hocamız,yazarımız Hayat ARAS TOKTAŞ’ı bu yeni eserinden dolayı kutlar başarılar dilerim.
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum