''100.YILINDA KARS ANTLAŞMASI VE ULUSLARARASI ÖNEMİ ''

''100.YILINDA KARS ANTLAŞMASI VE ULUSLARARASI ÖNEMİ ''
31 Ekim 2021 - 21:42
IĞDIR ÜNİVERSİTESİ IĞDIR MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRETİM GÖREVLİSİ SÖZER AKYILDIRIM
‘’100.YILINDA KARS ANTLAŞMASI VE ULUSLARARASI ÖNEMİ ‘’ KONULU ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ORTADOĞU VE ORTA ASYA-KAFKASYA ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİNİN DÜZENLEDİĞİ,ULUSLARARASI KONFERANSA KATILDI.
        Atatürk Üniversitesi öğretim Üyesi Dr. Gürsoy Solmazın Moderatörlüğünü yaptığı online konferansa,Rusya, Azerbaycan, Ukrayna, İsveç ve Ülkemizden akademisyenler katıldı. Öğretim Görevlisi AKYILDIRIM Konuşmasında Kars’ın 1877’den 30 Ekim 1920 tarihine kadar 43 yıl Rus işgalinde kaldığını anlattı.
      Kazım Karabekir Paşanın komutasındaki ordumuz,28 Ekim 1920 günü Kars üzerine harekete başladı.Düşman, direnmeksizin Kars’ı terk etti. Kars 30 Ekim de düşman işgalinden kurtartıldı. 7 Kasım tarihinde birliklerimiz, Arpaçay’ına kadar olan bölgeyi ve Gümrü’yü ele geçirdi.Ermeniler,6 Kasım’da ateşkes ve barış için müracaat etmişlerdir. TBMM Hükümeti ateş kes antlaşmasının maddelerini, Dışişleri Bakanlığı vasıtasıyla, 8 Kasım’da Ermeni Devletine bildirilir.26 Kasım’da başlayan barış görüşmeleri 2 Aralık’ta son bulur ve 2/3 Aralık gecesi Gümrü Antlaşması imzalandı.
Gümrü Antlaşması TBMM’nin uluslararası alandaki ilk askeri ve siyasi başarısıdır. Bu antlaşma TBMM Hükümetinin, imzaladığı ilk antlaşma olmuştur. Aynı zamanda TBMM’ni ve Misakı Milliyi tanıyan ilk  yabancı devlet Ermenistan olmuştur. Ermeniler Sevr antlaşmasını tanımadıklarını kabul etmişler,Ermenilerden alınan silah ve cephane ve Doğu Cephesindeki askerlerin bir kısmı Batı Cephesine gönderildi.
Sakarya Muharebesinin Ankara Hükümetinin zaferiyle sonuçlanmasından sonra Sovyet Rusya’nın aracılığıyla üç Sovyet Cumhuriyeti ile Kazım Karabekir’in temsil ettiği TBMM Hükümeti arasında Türkiye, Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan Arasında Dostluk Antlaşması, 13 Kasım 1921 de Kars’ta imzalanmıştır. Antlaşmanın imzalandığı tarihte Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan birer Sosyalist Sovyet Cumhuriyetiydiler. Fakat henüz Sovyetler Birliği Kurulmadığı için bağımsız cumhuriyet statüsünde bulunuyorlardı ve kendi başlarına yabancı ülkelerle geçerli antlaşmalar imzalayabiliyorlardı. Kars Antlaşması, Türkiye’nin Kafkas sınırlarıyla ilgilidir. Kars Antlaşması gerek Türkiye’nin sınırları gerekse koyduğu ilkeler bakımından Moskova Antlaşmasının bir benzeridir. Rus Sovyet Hükümetinden yedi ay sonra Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan Sovyet Hükümetleri de
Türkiye’nin Kafkas sınırlarını tanımış, Sevr Antlaşmasını reddetmiş, Misakı Milli Sınırlarını kabul etmişlerdir. Ancak Ermenilerin Rusya Nezdinde girişimde bulunarak özellikle tuz madenlerinin bulunduğu Kulp(Tuzluca) ve tarihi Ani Harabelerinin Ermenistan’a bırakılmaları yönündeki sınır değişikliği talepleri TBMM Hükümetince reddedilmekle beraber Ermeni halkının içinde bulunduğu açlık ve sefaletin bir nebze giderilmesi için bir miktar yardım yapılmasına karar verilmiştir. Türkiye’nin çok önem verdiği Kapitülasyon rejiminin kaldırılmasına razı olmuşlardır. Kars Antlaşması bir giriş ,20 madde ve 3 ekten oluşmaktadır.

YORUMLAR

  • 0 Yorum