SÖZER AKYILDIRIM I. ULUSLARARASI İRAN ÇALIŞMALARI KONGRESİNE KATILDI

SÖZER AKYILDIRIM I. ULUSLARARASI İRAN ÇALIŞMALARI KONGRESİNE
KATILDI
15 Haziran 2023 günü başlayan kongre programına çok sayıda bilim insanı katılarak tebliğlerini
sundular. Sakarya Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve El Mustafa Üniversitesinin iş
birliği ile düzenlen kongrenin açılış organizasyonunu; Sakarya Üniversitesi
Akademisyenlerinden Dr. Ahmet YEŞİL yaptı. Dr. YEŞİL Kongre hakkında şunları söyledi:
“I. Uluslararası İran Çalışmaları Kongresi uzun soluklu bir akademik serüvenin ilk adımını
oluşturmaktadır İran Çalışmaları Dergisi Dergisi ve Nous Academy’nin organizasyonu ile bu
yıl online olarak düzenlen kongre ,sonraki yıllarda hem online hem de yüz yüze olmak üzere
ve farklı ülkelerde yapmayı planlamaktayız. Kongremizin içeriği İran Merkezli ulusal, bölgesel
ve uluslararası konuları kapsamaktadır, Kongremize İtalya, Türkiye, İran, Kosova ve
Afganistan’dan 85 bildiri sunumu yapıldı.

Kongrenin açılış konuşmalarını; Türk Tarih Kurumu Şeref Üyesi Prof. Dr. İlber Ortaylı,
Türkiye’nin Tahran Büyükelçisi Prof. Dr. Hicabi Kırlangıç, İran’ın Ankara Büyükelçisi Dr.
Muhammed Fazarmand yaptılar.
Prof. Dr. İlber Ortaylı konuşmasında; İran’ın dünyanın en eski devletlerinden biri olduğunu,
uzun tarihi boyunca, zaman zaman yeryüzünün kuvvetli imparatorluğu haline geldiğini, zaman
zamanda istilalara uğradığını söyledi. Ortaylı hoca; İran’ın ünlü edebiyatçılar, bilim insanları
yetiştirdiğini, Hafız, Mevlâna, Ömer Hayyam, Nizami, Fuzuli gibi isimlerin Türkiye’de ve İran
da çok sevildiklerini, Türk yazarların Farsçaya çevrilen eserlerini kitapçı raflarında gördüğünü
ve iki ülkenin çoğu yönden birbirine benzediğini anlattı.
Iğdır Üniversitesi Iğdır Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Sözer AKYILDIRIM, yakın
dönem İran Tarihide, yer alan “Muhammed Hidayet Musaddık’ın” mücadele dolu yaşamını
konu alan tebliğini sundu. Öğretim Görevlisi Akyıldırım özetle şunları söyledi.
Mussadık, 20.yüzyıl İran tarihinin en önemli devlet ve siyaset adamıdır. Özellikle Şahlık
aleyhtarı tutumu ve İran halkının petrol gelirlerinden daha fazla yararlanması yönündeki
çabaları onu İran tarihinde özel bir mevkiye yerleştirmiştir. Mussadık’ın çocukluğu ve gençliği,
İran’ın dış güçlerin nüfuz mücadelesine sahne olduğu ve bu büyük güçlerin büyük imtiyazlar
elde ettiği, bazı aydınların ülkenin kurtuluşu ve modernleşmesi için yoğun çaba sarf ettiği bir
dönemde geçti. İstibdata hep karşı çıktı. Seçimleri kazanan Mussadık verdiği uzun bir
mücadelenin ardından petrolün ve petrol endüstrisinin millîleştirilmesine ve işletilmesine dair
kanunun meclisten geçmesini sağladı. İngilizlerin tehditlerine boyun eğmedi. Birleşmiş
Milletler Güvenlik Konseyi ile Lahey Adalet Divanında ülkesini savunan konuşmalar yaptı.
Time Dergisi tarafından yılın devlet adamı seçildi. ABD ve İngiliz istihbarat örgütleriyle iş
birliği yapan General Fazlullah Zahidi’nin düzenlediği bir hükümet darbesiyle iktidardan
düşürüldü.21 Aralık 1953 tarihinde önce idam cezasına çarptırıldı, ardından cezası üç yıl hapse
çevrildi. Mussadık hapishaneden çıktıktan sonra uzun süre Ahmedabad’daki evinde göz
hapsinde tutuldu.5 Mart 1967 yılında Tahran’da vefat etti ve Ahmedabad’daki evinin
bahçesinde toprağa verildi.
Başbakanlık yaptığı süre içinde maaş almadığı gibi başbakanlık masraflarını da üstlenen
Mussadık, Milletinin hür ve bağımsız yaşaması için Emperyalist politikalara ve onların yerli
işbirlikçilerine karşı mücadele etmiştir. Dünya siyasi tarihinde her türlü övgüyü alan bu büyük
devlet adamı halkının kalbinde yaşamaya devam edecektir.