Haydar Aliyev'in Kişiliğinin Zaferi: Kurtuluştan Kurtuluşa...
Haydar Aliyev’in Kişiliğinin Zaferi: Kurtuluştan Kurtuluşa...
15 Haziran 2020 - 20:25
Azerbaycan Devlet Haber Ajansı - AZERTAC
Türkiye büro şefi Dr. Sabir Şahtahtı
Haydar Aliyev’in Kişiliğinin Zaferi:
Kurtuluştan Kurtuluşa...
Haydar Aliyev'in kişilik özellikleri, modern Azerbaycan
tarihinin en parlak yüzüdür. Azerbaycan halkının gönlünde ebedi
bir yere sahip olan ve özellikle sağlığında Milli Liderlik statüsünü
kazanan ve bir Ulu Önder olarak milyonlarca insanın sempatisini
kazanan Haydar Aliyev, modern Azerbaycan devletinin
kurtarıcısı, mimarı ve kurucusu olarak tarihe geçti. Herkesin
bildiği ve kabul ettiği, bazılarının istemese bile kabul etmek
zorunda kaldığı bir gerçek vardır: Azerbaycan halkının kurtarıcısı
Ulu Önder Haydar Aliyev, ortaya koyduğu ideolojik düşünce ile,
modern devletimizin dününü, bugününü ve parlak geleceğini
garanti eden kişidir.
15 Haziran 1993 yılı, Azerbaycan tarihine “Milli Kurtuluş
Günü” olarak girdi. Ülkesini yok olma tehlikesinden kurtardı.
Azerbaycan halkının Milli Lideri Haydar Aliyev, kendi kurtarıcı
misyonu ile ülkemizin bağımsızlığını korudu; Azerbaycan'da
meydana gelen toplumsal ve siyasi krizi yenerek, gelişmenin ve
kalkınmanın temelini attı. Bugün, milli kurtuluş ideolojisinin zaferi,
bağımsız cumhuriyetimizin sürekli olarak gelişmesinde kendisini
göstermekte, Azerbaycan'ın bölgedeki ve dünyadaki prestiji
artmaktadır. Söz konusu “Kurtuluş” konusunda görüş ve
düşüncelerimizi devam ettirmek için başka bir gerçeği daha ifade
etmeliyiz: Milli Kurtuluş Günü'nün temeli, çok-çok önceden,
Azerbaycan’ın SSCB’nin yönetiminde olduğu zamanlarda
atılmıştı.
Bu gerçeğe ve mantıksal akıl yürütmeye dayanarak
yargılarımıza devam etmek niyetindeyiz. Aslında, tüm
parametreler için bu dönemin başlangıcını 1967 olarak kabul
etmek daha doğru olacaktır. En azından Milli Lider Haydar
Aliyev, Azerbaycan SSCB Devlet Güvenlik Komitesi (KGB)
Başkanı olarak atandığı zaman, Ermeniler Dağlık Karabağ
bölgesindeki ayrılıkçı faaliyetlerini genişletmişlerdi. Yani, 1987
yılının sonlarında Ermenilerin asılsız iddialarla yirmi yıl önce de
isyan ettikleri ortaya çıktı. Bu konuda Haydar Aliyev, Devlet
Güvenlik Komitesi Başkanı olarak Azerbaycan hükümetine gizli
bir rapor sunarak: Son zamanlarda, bazı kuruluşlardan hizmet
silahları ve mühimmatlar kayboldu! Sonuç olarak, Temmuz
1968'de, Sarkisyan tarafından Bakü'den Hankendi'ne götürülen
toplam 2520 kutu patlayıcının 3 büyük kolisi kayboldu.” şeklinde
bilgi verdi.
Zamanın politik koşullarına ve yasalarına uygun olarak
faaliyet çizgisini belirleyen Haydar Aliyev, Dağlık Karabağ'daki
ayrılıkçı faaliyetlere kısa sürede son vererek, Ermenistan’ın ırkçı
ve terörist kuvvetlerinin, Dağlık Karabağ'ın toplumsal ve siyasi
yaşamını etkileme fırsatlarını en aza indirdi. Sonunda 14
Temmuz 1969';da Haydar Aliyev Azerbaycan';da siyasi iktidara
geldi. Tabii ki, daha önceki faaliyetlerinin gizli olmasından dolayı,
geniş halk kitleleri Haydar Aliyev'i bu kadar iyi tanıyamazdı.
Bununla birlikte, siyasi çevreler, seçkin devlet bürokrasisi, bilim
ve kültürle uğraşan topluluk, toplumun önemli tabakaları Haydar
Aliyev'in güçlü kişiliğinin farkındaydı. O zaman, cumhuriyetin
liderliğinde siyasi anlaşmazlıklar olduğu, sosyo-ekonomik
gelişme kavramının olmaması, Moskova ile zayıf ilişkiler ülkede
bir takım sorunlar yarattı. Tüm göstergeler Azerbaycan’ın, eski
SSCB';deki en az gelişmiş ülkelerden birisi olduğunu
gösteriyordu.
Herkese iş bulunması ilkesiyle ülkenin siyasi yönetimine
yeni bir soluk getiren Haydar Aliyev, kısa sürede bilim ve eğitim,
tarım, petrol ve kimya, sanayi, kentsel planlama, gençlik ve spor
gibi önemli alanları yeniden canlandırdı. Her biri bir yeraltı sarayı
kadar görkemli olan, metro istasyonlarının birbiri ardınca
açılması, başkent Bakü';nün genişlemesine yardımcı oldu.
Çaycılık, bağcılık, pamuk yetiştiriciliği ve tütün yetiştiriciliğinin
geliştirilmesi, ülkedeki gıda endüstrisinin yeni temelinin üssü
oldu. Azerbaycan mevzuatında büyük değişiklikler yapıldı,
Azerbaycan dili, anayasada devletin dili olarak ilan edildi.
Kültürün her alanında dinamik bir gelişme başladı. İlim ve kültür
alanında önde gelen isimlerin, en yüksek devlet ödüllerinin
verilmesi bu alanda sağlıklı bir rekabet yarattı. Çok kısa bir
sürede Azerbaycan';ın adı bir şekilde Sovyet sınırlarından çok
uzaklarda duyulmaya başlandı. Tüm alanlarda liderliği ele
geçiren Azerbaycan, yurtdışındaki yurttaşlarımız için cazip bir
vatan haline geldi. Yukarıda bahsi geçen faaliyetler bize, Haydar
Aliyev';in, sürekli yenilik yapan, politik şartlara uygun olarak
halkına hizmet edebilen, ülkesini ve ulusunu geliştirmek için belli
bir yolu belirleme yeteneğinde olan vazgeçilmez bir lider
olduğunu gösterdi.
Büyük Liderimizin en önemli yönlerinden birisi stratejik
hedeflere doğru öngörüdür. Uzak hedefleri kesin olarak bilerek, o
hedefler varmak için strateji geliştirme yeteneği vardır. Ülkenin
çok yönlü eğitim politikasının bir sonucu olarak, eski SSCB'nin
önde gelen üniversitelerinde ve askeri okullarında okumak için
gönderilen Azerbaycanlı gençler, Haydar Aliyev';in siyasi
yönetiminin ilk döneminden halkımıza kalan milli miras,
zamanında filizlenerek meyve vermeye başladı. 1987 yılının
sonundan başlayarak bu zamana kadar Ermeni milliyetçi
çevrelerin Azerbaycan aleyhine sürdürdüğü asılsız toprak
iddiaları, o dönem için siyasi sansasyon yaratacak bir etkiye
sahipti. Üstünden 33 yıl geçen bu devri tahlil ederken ortaya hiç
kimsenin reddedemeyeceği bir gerçek çıkıyor: Liderlik, Tanrı';nın
kişilere verdiği bir lütuftur. Liderler, lider olarak doğarlar ve yeri
geldiği zaman kendi gayretleri ile zafer kazanırlar!
Dünya Ermenilerinin ve saldırgan Ermenistan devletinin,
Azerbaycan'a karşı sözde toprak iddiaları ortaya çıkınca,
halkımız kararlı bir şekilde protesto ederek kendi sözünü söyledi.
Ancak Ermenistan, SSCB';den yaklaşık 300.000 vatandaşımızı
ata-baba topraklarından sürerek sınır dışı etti. Vatandaşlarımızın
sınır dışı edilmesinin tek nedeni: “Dağlık Karabağ
Azerbaycan';dan ayrılamaz!” konusunda hiçbir Azerbaycanlının
kararının değişmemesidir. Böyle bir durumda, 1987';nin sonundan
bu yana yaşadığımız ardışık yenilgilerin nedeni bir liderin
olmamasıydı! Sadece bu boşluk nedeniyle 1988-1993 yıllarında,
Azerbaycan’da devlet geleneği yıkıcı bir darbe aldı, ülke
ekonomisi krizin eşiğine sürüklendi, cumhuriyetin savunma
konsepti yaratılamadı, anarşi ve kaos siyasi gücü ele geçirdi.
Dediğimiz gibi 1967'den başlayarak, sonraki dönemler için
önemli gelişmeler yaratan Ulu Önder, siyasi hakimiyetinin ilk
bölümünde ülkenin en temel işlerine el attı. Azerbaycan';ın
bağımsızlığının yerleştikten sonra geçmiş SSCB’nin diğer
müttefik ülkelerinde yaşayan ve değişik alanlarda görev yapan
subayların, vatanın zor günlerinde Azerbaycan’a dönmeye
başlamaları tesadüf değildir. Tabii ki, bağımsızlığımızın ilk
yıllarında bu kadroların yanlış kullanılması üzüntü veren başka
bir konudur.
Modern Azerbaycan devletinin tarihinde kanlı harflerle
yazılmış olan 20 Ocak faciası, aynı zamanda halkımızın
kahramanlık tarihi olarak ulusumuzun onurunu ve haysiyetini
yüceltiyor. O zaman, kendisini siyasi lider olarak görenlerin
gerçek yüzü 20 Ocak olayları ile ortaya çıktı. Bu acı gerçek,
insanların özgürlük için savaşma kararlılığına bir darbe oldu.
Ancak Ulu Önder Haydar Aliyev';in Sovyetler birliği askerlerinin
20 Ocak 1990';da Bakü';de yaptığı facia ile ilgili olarak ertesi gün
aile bireyleri ile birlikte Azerbaycan’ın Moskova’daki temsilciliğine
giderek açıklama yapmış, Azerbaycan halkına yönelik yapılan
cinayetlerin organizatörlerinin ve faillerinin cezalandırılmasını
istemiştir. Bu olayın Sovyet imparatorluğu üzerinde yıkıcı bir
etkisi oldu ve uluslararası toplumun dikkatini Azerbaycan'
umutları yeniden filizlendi. O zamanlar, sadece bir yıl sonra
Haydar Aliyev’in Dağlık Karabağ'da ortaya çıkan çatışma ortamı
ile ilgili olarak SSCB’nin iki yüzlü siyasetini protesto etmek için
1991 yılında SSCB Komünist Partisinden ayrılacağını ve bunun
Sovyet imparatorluğunun en sağlam noktalarına darbe
vuracağını hiç kimse tahmin edemezdi.
1991 yılında halkın isteği üzerine Nahçivan';da siyasi
iktidara geldikten sonra, Azerbaycan'ın kurtuluşu için manevi ve
psikolojik bir temel oluştu. Bu, Azerbaycan Halk
Cumhuriyeti'nden hatıra kalan devlet niteliklerimizin
benimsenmesi ve Azerbaycan hükümetine yapılan öneriler idiyse
de, bir diğer taraftan Nahçivan';ın işgal tehlikesinden
kurtarılmasıydı. Haydar Aliyev';in Nahçivan';a dönüşü, yerli halkta
vatanlarını korumak ve yaşamak için mücadele etme kararlılığını
oluşturdu. Azerbaycan halkı, ülkenin kurtuluşunun Haydar Aliyev
ile mümkün olduğunu açıkça belirtmeye başladılar. Haydar
Aliyev'in 3 Eylül 1991'de Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek
Meclisi Başkanı olarak seçilmesi dünyanın dikkatini Nahçıvan';a
çevirdi. Ulu Önderin siyasi faaliyetlerinin çeşitliliği ve gerçek
gündeme uygun stratejisi, Nahçivan';a parlak bir gelecek sağladı
ve işgal tehlikesini ortadan kaldırdı.
Haydar Aliyev, 19 Ocak 1992';de Süleyman Demirel';in
organize ettiği Türkiye heyetini, 1 Nisan'da bir AGİT temsilci
heyetini, 27 Mayıs';ta BMT’nın Nahçıvan’a gönderdiği özel
temsilci heyetini, 17 Haziran';da ABD'nin Azerbaycan’daki geçici
işler vekili R. Miles’ı, 23 Haziran'da Rusya Başkanı’nın özel
emirle Azerbaycan’a gönderdiği Büyükelçiyi, Dağlık Karabağ
probleminin barış yoluyla çözülmesi için görevlendirilmiş Rusya
arabulucu temsilcilerinin başkanı Vladimir Kazimirov’u, 5 Mays
1993 yılında İngiltere'nin Azerbaycan Büyükelçisi Harold
Fomstock’u, aynı gün Fransa';nın olağanüstü ve tam yetkili
Büyükelçisi Jan Perren’i kabul etti. Bu görüşmelerdeki
müzakerelerde bir yandan ablukada olan Nahçivan';a insani
yardım konuları tartışılırken, diğer yandan Ermenistan';ın
saldırgan politikaları açıklandı. Milli Lider Haydar Aliyev';in
Nahçivan'a dönüşü, özerk cumhuriyette tamamen farklı bir
atmosfer yarattı. Halkın savaşma kararlılığı arttı, gelecek için
herkes ümitlendi. İnsanlar anavatanlarını korumak ve yaşatmak
için moral buldular, iyimserlik yükseldi. Milli Liderimizin siyasi
hakimiyetinde Nahçıvan dönemini, Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev';in sözleriyle hatırlamak çok önemlidir: ;Nahçivanlılar
Haydar Aliyev'i korudular, Haydar Aliyev ise Nahcivan’ı korudu."
Eski SSCB'nin çöküşü ve bağımsızlığımızın kazanıldığı
yıllarda, Azerbaycan'da gerçekleşen sosyo-politik, sosyo-
ekonomik ve askeri süreçleri birkaç parçaya bölerek
inceleyebiliriz: O dönemde siyasi iktidarın değişmesi, eski ittifak
liderliğinin, bilinen düşmanlık senaryoları ile devam etti: AHC
Musavat hükümetinin yıllarında bu süreçler daha da tehlikeli bir
düzeye ulaştı. Umutsuzluk, güvensizlik ve iyimserlik duygularının
kaybı, en güçlü ordunun bile yenilmesine yol açan tehlikelerdir. O
zaman bahsettiğimiz tehlike bu faktörlere dayanıyordu.
Ortaçağ’ın önde gelen devlet adamı Nizamülmülk';ün ünlü
Siyasetname adlı eserindeki bir noktaya dikkat edelim:
“Her defa gökten bela yağdığında, devlete kötü gözle
bakıldığında hükümet değişir. Hakimiyet elden ele geçer, kavga
çıkar, kaos olur ve kanlı kılıçlar kınlarından çekilir. Bu kaosta
ünlü insanlar ezilir, yozlaşmış insanlar iş başına geçer ve
istediklerini yaparlar. Düzgün insanların işi zorlaşır, durumları
kötüleşir. Alçak insanlar hükmeder, asil insanlar her tür haktan
mahrum kalır. Hiç kimse, vezir veya şah unvanını almaktan
imtina etmez”. Sonunda, yukarıda belirtilen nokta,
Azerbaycan'da AHC Musavat hükümeti tarafından yaratılan
yaşamın acı gerçekliğinin tam bir yansımasıdır.
15 Haziran';da “Milli Kurtuluş Günü” hakkında konuşurken,
Biz neden kurtulduk?; sorusuyla ilgili kısa bir yorumumuz var:
Azerbaycan umutsuzluktan, güvensizlikten ve sabırsızlıktan
kurtuldu. Azerbaycan adlı devletin, dünyanın siyasi haritasından
silinmesi tehdidi ortadan kaldırıldı. Son olarak, büyük lider
Haydar Aliyev tarafından ortaya konan ileri görüşlü petrol ve
kalkınma stratejisi, güçlü Azerbaycan devletinin bugününü ve
geleceğini tanımladı. Bugün, başarılı bir şekilde faaliyet gösteren
Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, Bakü-Tiflis-Kars, Güney
Gaz Koridoru, Kuzey-Güney Uluslararası Taşımacılık Koridoru,
Bakü Uluslararası Deniz Ticaret Limanı, vs. gibi uluslararası
öneme sahip ekonomik projeler, Milli Lider Haydar Aliyev
tarafından ortaya konan kalkınma stratejisinin, devletçilik
geleneğinin, siyasi hükümetin itibarının korunması prensibinin
ortaya çıkardığı başarılardır.
Sonuç olarak, yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının
2020 de dünya için bir test parametresi haline geldiğini belirtmek
isteriz. Sadece ülkelerin yönetme yeteneği değil, aynı zamanda
hümanizm ilkelerine yaklaşım tarzı ortaya çıktı. Sadece 33 yıl
önce başka ülkelerin ve uluslararası örgütlerin yardımına ihtiyaç
duyan Azerbaycan, bu süreçten alnı açık olarak çıkabildi. On beş
ülkeye COVID-19 enfeksiyonu ile ilgili olarak insani yardım
yapıldı. Mobil hastaneler de dahil olmak üzere salgınla
mücadelede kullanılması gereken ürünler için üretim tesisleri
kuruldu. Bütün bunlar Haydar Aliyev'in kişiliğinin zaferi olarak
gösterilen sürekli başarılardır.
Türkiye büro şefi Dr. Sabir Şahtahtı
Haydar Aliyev’in Kişiliğinin Zaferi:
Kurtuluştan Kurtuluşa...
Haydar Aliyev'in kişilik özellikleri, modern Azerbaycan
tarihinin en parlak yüzüdür. Azerbaycan halkının gönlünde ebedi
bir yere sahip olan ve özellikle sağlığında Milli Liderlik statüsünü
kazanan ve bir Ulu Önder olarak milyonlarca insanın sempatisini
kazanan Haydar Aliyev, modern Azerbaycan devletinin
kurtarıcısı, mimarı ve kurucusu olarak tarihe geçti. Herkesin
bildiği ve kabul ettiği, bazılarının istemese bile kabul etmek
zorunda kaldığı bir gerçek vardır: Azerbaycan halkının kurtarıcısı
Ulu Önder Haydar Aliyev, ortaya koyduğu ideolojik düşünce ile,
modern devletimizin dününü, bugününü ve parlak geleceğini
garanti eden kişidir.
15 Haziran 1993 yılı, Azerbaycan tarihine “Milli Kurtuluş
Günü” olarak girdi. Ülkesini yok olma tehlikesinden kurtardı.
Azerbaycan halkının Milli Lideri Haydar Aliyev, kendi kurtarıcı
misyonu ile ülkemizin bağımsızlığını korudu; Azerbaycan'da
meydana gelen toplumsal ve siyasi krizi yenerek, gelişmenin ve
kalkınmanın temelini attı. Bugün, milli kurtuluş ideolojisinin zaferi,
bağımsız cumhuriyetimizin sürekli olarak gelişmesinde kendisini
göstermekte, Azerbaycan'ın bölgedeki ve dünyadaki prestiji
artmaktadır. Söz konusu “Kurtuluş” konusunda görüş ve
düşüncelerimizi devam ettirmek için başka bir gerçeği daha ifade
etmeliyiz: Milli Kurtuluş Günü'nün temeli, çok-çok önceden,
Azerbaycan’ın SSCB’nin yönetiminde olduğu zamanlarda
atılmıştı.
Bu gerçeğe ve mantıksal akıl yürütmeye dayanarak
yargılarımıza devam etmek niyetindeyiz. Aslında, tüm
parametreler için bu dönemin başlangıcını 1967 olarak kabul
etmek daha doğru olacaktır. En azından Milli Lider Haydar
Aliyev, Azerbaycan SSCB Devlet Güvenlik Komitesi (KGB)
Başkanı olarak atandığı zaman, Ermeniler Dağlık Karabağ
bölgesindeki ayrılıkçı faaliyetlerini genişletmişlerdi. Yani, 1987
yılının sonlarında Ermenilerin asılsız iddialarla yirmi yıl önce de
isyan ettikleri ortaya çıktı. Bu konuda Haydar Aliyev, Devlet
Güvenlik Komitesi Başkanı olarak Azerbaycan hükümetine gizli
bir rapor sunarak: Son zamanlarda, bazı kuruluşlardan hizmet
silahları ve mühimmatlar kayboldu! Sonuç olarak, Temmuz
1968'de, Sarkisyan tarafından Bakü'den Hankendi'ne götürülen
toplam 2520 kutu patlayıcının 3 büyük kolisi kayboldu.” şeklinde
bilgi verdi.
Zamanın politik koşullarına ve yasalarına uygun olarak
faaliyet çizgisini belirleyen Haydar Aliyev, Dağlık Karabağ'daki
ayrılıkçı faaliyetlere kısa sürede son vererek, Ermenistan’ın ırkçı
ve terörist kuvvetlerinin, Dağlık Karabağ'ın toplumsal ve siyasi
yaşamını etkileme fırsatlarını en aza indirdi. Sonunda 14
Temmuz 1969';da Haydar Aliyev Azerbaycan';da siyasi iktidara
geldi. Tabii ki, daha önceki faaliyetlerinin gizli olmasından dolayı,
geniş halk kitleleri Haydar Aliyev'i bu kadar iyi tanıyamazdı.
Bununla birlikte, siyasi çevreler, seçkin devlet bürokrasisi, bilim
ve kültürle uğraşan topluluk, toplumun önemli tabakaları Haydar
Aliyev'in güçlü kişiliğinin farkındaydı. O zaman, cumhuriyetin
liderliğinde siyasi anlaşmazlıklar olduğu, sosyo-ekonomik
gelişme kavramının olmaması, Moskova ile zayıf ilişkiler ülkede
bir takım sorunlar yarattı. Tüm göstergeler Azerbaycan’ın, eski
SSCB';deki en az gelişmiş ülkelerden birisi olduğunu
gösteriyordu.
Herkese iş bulunması ilkesiyle ülkenin siyasi yönetimine
yeni bir soluk getiren Haydar Aliyev, kısa sürede bilim ve eğitim,
tarım, petrol ve kimya, sanayi, kentsel planlama, gençlik ve spor
gibi önemli alanları yeniden canlandırdı. Her biri bir yeraltı sarayı
kadar görkemli olan, metro istasyonlarının birbiri ardınca
açılması, başkent Bakü';nün genişlemesine yardımcı oldu.
Çaycılık, bağcılık, pamuk yetiştiriciliği ve tütün yetiştiriciliğinin
geliştirilmesi, ülkedeki gıda endüstrisinin yeni temelinin üssü
oldu. Azerbaycan mevzuatında büyük değişiklikler yapıldı,
Azerbaycan dili, anayasada devletin dili olarak ilan edildi.
Kültürün her alanında dinamik bir gelişme başladı. İlim ve kültür
alanında önde gelen isimlerin, en yüksek devlet ödüllerinin
verilmesi bu alanda sağlıklı bir rekabet yarattı. Çok kısa bir
sürede Azerbaycan';ın adı bir şekilde Sovyet sınırlarından çok
uzaklarda duyulmaya başlandı. Tüm alanlarda liderliği ele
geçiren Azerbaycan, yurtdışındaki yurttaşlarımız için cazip bir
vatan haline geldi. Yukarıda bahsi geçen faaliyetler bize, Haydar
Aliyev';in, sürekli yenilik yapan, politik şartlara uygun olarak
halkına hizmet edebilen, ülkesini ve ulusunu geliştirmek için belli
bir yolu belirleme yeteneğinde olan vazgeçilmez bir lider
olduğunu gösterdi.
Büyük Liderimizin en önemli yönlerinden birisi stratejik
hedeflere doğru öngörüdür. Uzak hedefleri kesin olarak bilerek, o
hedefler varmak için strateji geliştirme yeteneği vardır. Ülkenin
çok yönlü eğitim politikasının bir sonucu olarak, eski SSCB'nin
önde gelen üniversitelerinde ve askeri okullarında okumak için
gönderilen Azerbaycanlı gençler, Haydar Aliyev';in siyasi
yönetiminin ilk döneminden halkımıza kalan milli miras,
zamanında filizlenerek meyve vermeye başladı. 1987 yılının
sonundan başlayarak bu zamana kadar Ermeni milliyetçi
çevrelerin Azerbaycan aleyhine sürdürdüğü asılsız toprak
iddiaları, o dönem için siyasi sansasyon yaratacak bir etkiye
sahipti. Üstünden 33 yıl geçen bu devri tahlil ederken ortaya hiç
kimsenin reddedemeyeceği bir gerçek çıkıyor: Liderlik, Tanrı';nın
kişilere verdiği bir lütuftur. Liderler, lider olarak doğarlar ve yeri
geldiği zaman kendi gayretleri ile zafer kazanırlar!
Dünya Ermenilerinin ve saldırgan Ermenistan devletinin,
Azerbaycan'a karşı sözde toprak iddiaları ortaya çıkınca,
halkımız kararlı bir şekilde protesto ederek kendi sözünü söyledi.
Ancak Ermenistan, SSCB';den yaklaşık 300.000 vatandaşımızı
ata-baba topraklarından sürerek sınır dışı etti. Vatandaşlarımızın
sınır dışı edilmesinin tek nedeni: “Dağlık Karabağ
Azerbaycan';dan ayrılamaz!” konusunda hiçbir Azerbaycanlının
kararının değişmemesidir. Böyle bir durumda, 1987';nin sonundan
bu yana yaşadığımız ardışık yenilgilerin nedeni bir liderin
olmamasıydı! Sadece bu boşluk nedeniyle 1988-1993 yıllarında,
Azerbaycan’da devlet geleneği yıkıcı bir darbe aldı, ülke
ekonomisi krizin eşiğine sürüklendi, cumhuriyetin savunma
konsepti yaratılamadı, anarşi ve kaos siyasi gücü ele geçirdi.
Dediğimiz gibi 1967'den başlayarak, sonraki dönemler için
önemli gelişmeler yaratan Ulu Önder, siyasi hakimiyetinin ilk
bölümünde ülkenin en temel işlerine el attı. Azerbaycan';ın
bağımsızlığının yerleştikten sonra geçmiş SSCB’nin diğer
müttefik ülkelerinde yaşayan ve değişik alanlarda görev yapan
subayların, vatanın zor günlerinde Azerbaycan’a dönmeye
başlamaları tesadüf değildir. Tabii ki, bağımsızlığımızın ilk
yıllarında bu kadroların yanlış kullanılması üzüntü veren başka
bir konudur.
Modern Azerbaycan devletinin tarihinde kanlı harflerle
yazılmış olan 20 Ocak faciası, aynı zamanda halkımızın
kahramanlık tarihi olarak ulusumuzun onurunu ve haysiyetini
yüceltiyor. O zaman, kendisini siyasi lider olarak görenlerin
gerçek yüzü 20 Ocak olayları ile ortaya çıktı. Bu acı gerçek,
insanların özgürlük için savaşma kararlılığına bir darbe oldu.
Ancak Ulu Önder Haydar Aliyev';in Sovyetler birliği askerlerinin
20 Ocak 1990';da Bakü';de yaptığı facia ile ilgili olarak ertesi gün
aile bireyleri ile birlikte Azerbaycan’ın Moskova’daki temsilciliğine
giderek açıklama yapmış, Azerbaycan halkına yönelik yapılan
cinayetlerin organizatörlerinin ve faillerinin cezalandırılmasını
istemiştir. Bu olayın Sovyet imparatorluğu üzerinde yıkıcı bir
etkisi oldu ve uluslararası toplumun dikkatini Azerbaycan'
umutları yeniden filizlendi. O zamanlar, sadece bir yıl sonra
Haydar Aliyev’in Dağlık Karabağ'da ortaya çıkan çatışma ortamı
ile ilgili olarak SSCB’nin iki yüzlü siyasetini protesto etmek için
1991 yılında SSCB Komünist Partisinden ayrılacağını ve bunun
Sovyet imparatorluğunun en sağlam noktalarına darbe
vuracağını hiç kimse tahmin edemezdi.
1991 yılında halkın isteği üzerine Nahçivan';da siyasi
iktidara geldikten sonra, Azerbaycan'ın kurtuluşu için manevi ve
psikolojik bir temel oluştu. Bu, Azerbaycan Halk
Cumhuriyeti'nden hatıra kalan devlet niteliklerimizin
benimsenmesi ve Azerbaycan hükümetine yapılan öneriler idiyse
de, bir diğer taraftan Nahçivan';ın işgal tehlikesinden
kurtarılmasıydı. Haydar Aliyev';in Nahçivan';a dönüşü, yerli halkta
vatanlarını korumak ve yaşamak için mücadele etme kararlılığını
oluşturdu. Azerbaycan halkı, ülkenin kurtuluşunun Haydar Aliyev
ile mümkün olduğunu açıkça belirtmeye başladılar. Haydar
Aliyev'in 3 Eylül 1991'de Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek
Meclisi Başkanı olarak seçilmesi dünyanın dikkatini Nahçıvan';a
çevirdi. Ulu Önderin siyasi faaliyetlerinin çeşitliliği ve gerçek
gündeme uygun stratejisi, Nahçivan';a parlak bir gelecek sağladı
ve işgal tehlikesini ortadan kaldırdı.
Haydar Aliyev, 19 Ocak 1992';de Süleyman Demirel';in
organize ettiği Türkiye heyetini, 1 Nisan'da bir AGİT temsilci
heyetini, 27 Mayıs';ta BMT’nın Nahçıvan’a gönderdiği özel
temsilci heyetini, 17 Haziran';da ABD'nin Azerbaycan’daki geçici
işler vekili R. Miles’ı, 23 Haziran'da Rusya Başkanı’nın özel
emirle Azerbaycan’a gönderdiği Büyükelçiyi, Dağlık Karabağ
probleminin barış yoluyla çözülmesi için görevlendirilmiş Rusya
arabulucu temsilcilerinin başkanı Vladimir Kazimirov’u, 5 Mays
1993 yılında İngiltere'nin Azerbaycan Büyükelçisi Harold
Fomstock’u, aynı gün Fransa';nın olağanüstü ve tam yetkili
Büyükelçisi Jan Perren’i kabul etti. Bu görüşmelerdeki
müzakerelerde bir yandan ablukada olan Nahçivan';a insani
yardım konuları tartışılırken, diğer yandan Ermenistan';ın
saldırgan politikaları açıklandı. Milli Lider Haydar Aliyev';in
Nahçivan'a dönüşü, özerk cumhuriyette tamamen farklı bir
atmosfer yarattı. Halkın savaşma kararlılığı arttı, gelecek için
herkes ümitlendi. İnsanlar anavatanlarını korumak ve yaşatmak
için moral buldular, iyimserlik yükseldi. Milli Liderimizin siyasi
hakimiyetinde Nahçıvan dönemini, Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev';in sözleriyle hatırlamak çok önemlidir: ;Nahçivanlılar
Haydar Aliyev'i korudular, Haydar Aliyev ise Nahcivan’ı korudu."
Eski SSCB'nin çöküşü ve bağımsızlığımızın kazanıldığı
yıllarda, Azerbaycan'da gerçekleşen sosyo-politik, sosyo-
ekonomik ve askeri süreçleri birkaç parçaya bölerek
inceleyebiliriz: O dönemde siyasi iktidarın değişmesi, eski ittifak
liderliğinin, bilinen düşmanlık senaryoları ile devam etti: AHC
Musavat hükümetinin yıllarında bu süreçler daha da tehlikeli bir
düzeye ulaştı. Umutsuzluk, güvensizlik ve iyimserlik duygularının
kaybı, en güçlü ordunun bile yenilmesine yol açan tehlikelerdir. O
zaman bahsettiğimiz tehlike bu faktörlere dayanıyordu.
Ortaçağ’ın önde gelen devlet adamı Nizamülmülk';ün ünlü
Siyasetname adlı eserindeki bir noktaya dikkat edelim:
“Her defa gökten bela yağdığında, devlete kötü gözle
bakıldığında hükümet değişir. Hakimiyet elden ele geçer, kavga
çıkar, kaos olur ve kanlı kılıçlar kınlarından çekilir. Bu kaosta
ünlü insanlar ezilir, yozlaşmış insanlar iş başına geçer ve
istediklerini yaparlar. Düzgün insanların işi zorlaşır, durumları
kötüleşir. Alçak insanlar hükmeder, asil insanlar her tür haktan
mahrum kalır. Hiç kimse, vezir veya şah unvanını almaktan
imtina etmez”. Sonunda, yukarıda belirtilen nokta,
Azerbaycan'da AHC Musavat hükümeti tarafından yaratılan
yaşamın acı gerçekliğinin tam bir yansımasıdır.
15 Haziran';da “Milli Kurtuluş Günü” hakkında konuşurken,
Biz neden kurtulduk?; sorusuyla ilgili kısa bir yorumumuz var:
Azerbaycan umutsuzluktan, güvensizlikten ve sabırsızlıktan
kurtuldu. Azerbaycan adlı devletin, dünyanın siyasi haritasından
silinmesi tehdidi ortadan kaldırıldı. Son olarak, büyük lider
Haydar Aliyev tarafından ortaya konan ileri görüşlü petrol ve
kalkınma stratejisi, güçlü Azerbaycan devletinin bugününü ve
geleceğini tanımladı. Bugün, başarılı bir şekilde faaliyet gösteren
Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, Bakü-Tiflis-Kars, Güney
Gaz Koridoru, Kuzey-Güney Uluslararası Taşımacılık Koridoru,
Bakü Uluslararası Deniz Ticaret Limanı, vs. gibi uluslararası
öneme sahip ekonomik projeler, Milli Lider Haydar Aliyev
tarafından ortaya konan kalkınma stratejisinin, devletçilik
geleneğinin, siyasi hükümetin itibarının korunması prensibinin
ortaya çıkardığı başarılardır.
Sonuç olarak, yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının
2020 de dünya için bir test parametresi haline geldiğini belirtmek
isteriz. Sadece ülkelerin yönetme yeteneği değil, aynı zamanda
hümanizm ilkelerine yaklaşım tarzı ortaya çıktı. Sadece 33 yıl
önce başka ülkelerin ve uluslararası örgütlerin yardımına ihtiyaç
duyan Azerbaycan, bu süreçten alnı açık olarak çıkabildi. On beş
ülkeye COVID-19 enfeksiyonu ile ilgili olarak insani yardım
yapıldı. Mobil hastaneler de dahil olmak üzere salgınla
mücadelede kullanılması gereken ürünler için üretim tesisleri
kuruldu. Bütün bunlar Haydar Aliyev'in kişiliğinin zaferi olarak
gösterilen sürekli başarılardır.
YORUMLAR