SÖZER AKYILDIRIM, ŞEB-İ YELDA GECESİ KONULU BİR KONFERANS VERDİ.

Iğdır Üniversitesi,Iğdır Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Sözer AKYILDIRIM,21 Aralık’ı,22 Aralık’a bağlayan gece olan ŞEB-İ YELDA ,en uzun gece konulu konferansını Iğdır Üniversitesi, Kara Ağaç Kampüsündeki Merkezi Dersliklerde Verdi. Konferansa Iğdır Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof.Dr.Selahattin Çebi,Akademisyenler,STK Temsilcileri ve öğrenciler katıldı. Öğretim Görevlisi Sözer AKYILDIRIM,Özetle konuşmasında şunları söyledi: Köken olarak farsçadan geliyor. Shab (şeb): Gece / Yaldā (yelda): Uzun. Yeldâ Astronomik açıdan bakınca Kuzey ve Güney yarımkürelerde simetrik olarak ters zamanlanan güneşe bağlı ekinoks ve gündönümleri birçok kadim kült için en eski epifanilerin de kaynağını oluşturur. Dünyanın, güneş etrafında çizdiği, Kuzeye doğru elips yolculuğunun en uç noktasında durduğu ve eksen değiştirerek Güneye döndüğü bu gün/gece çağlar boyunca kutsal kabul edilmiş… "Shab-e Yaldā" 21 Aralık gününü 22 Aralığa bağlayan yılın en uzun gecesi... Pers takvimine göre eski yılın bitip yeni yılın başladığı yılbaşı olarak da kabul edilirmiş. İran kültüründe varolan birçok gelenek gibi Şeb-i Yelda da köklerini Zerdüştlük geleneğinden, Ahura Mazda inancından alıyor. Yalda kelimesi sembolik anlamı olarak kozmik düzenin kurucusu ve ışığın tanrısı Mithra’nın doğum gününü temsil ediyor. Bu doğum, hayatın kaynağı ışığın karanlığa karşı zaferdir özünde. İran'da binlerce yıldır aile ve arkadaşlarla biraraya gelinip gece boyu mümkünse karpuz, nar ve muhtelif yemişler, meyveler yenilip, şiirler okunarak kutlanan ve geleneksel “Hafız Falı” bakılan özel bir kutlama… Şeb-i Yelda gecesi yeteri kadar karpuz ve nar yenirse, kış boyunca soğuk ve hastalıktan korunulacağına inanılıyor. Özellikle “nar ve karpuz” gibi kırmızı meyvelerin yenmesi ve gecenin sembolü olarak görülmesi naif ve romantik bir açıklaması var. Burdaki kırmızı, en uzun geceden sonraki şafağın kızıllığını temsil ediyor. Hafız Kabrinde gece-gündüz şiir okuyan birilerini görmek mümkün...Hafız Falı: Fars dili ve edebiyatının en büyük sanatçısı olarak kabul edilen Hâfız-ı Şîrâzî 1300'lerde İran'da yaşamış. Bu şairin en önemli eseri "faale hafiz" adlı (fal) kitabıdır. İran kültüründe çok önemli yeri olan bu kitap bir fal bakma/müneccimlik aracı olarak kullanılır. Belirli bir sayfa numarası ve bent numarası seçerek veya kitabın bir sayfası rastgele açıldığında karşınıza çıkan benti/mısraları geleceğiniz veya kaderiniz hakkında yorumlanarak fal bakılır. Şeb-i Yelda hem gelenek olarak hem de bu romantik anlamları ile çağlar boyunca birçok şairi etkilemiş. Firdevsi, Hafız-i Şirazi, Sa’di-i Şirazi, Ömer Hayyam, Şehriyar, Yunus Emre, Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Şeyh Galip gibi Fars, Türk, Osmanlı dünyasının en önemli şairleri, dizelerinde sıklıkla kullanmışlardır