Karabağ savaşında kim yasaklı fosforlu mühimmat kullandı?

Son günlerde bazı Ermeni medyası ve sosyal ağları, İkinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan'ın yasaklanmış fosfor mühimmatını kullanması konusunu gündeme getirdi. Geçtiğimiz günlerde Ermenistan üzerinden İngilizce yayın yapan evnreport.com sitesinde gazeteci Astkhik Karapetyan’ın ‘‘Azerbaycan'ın Beyaz Fosfor Kullanımı ve Ermeni Hükümetinin Yavaş Tepkisi’’ isimli bir yazısı daha yayınlandı. Yazıda çeşitli kaynaklardan örnekler verilerek, plastik cerrah Patrick Knipper ve meslektaşlarının, Ermenistan'a yaptıkları ziyaretler sırasında (Ekim, Kasım 2020 ve Ocak 2021) çalışmalarına ve cerrahi ekibinin vardığı sonuçlar hakkında  yayınladıkları makale de dikkate alınarak Azerbaycan tarafının yasaklı silahlar, özellikle de fosforlu mühimmat kullandığına dair iddialarda bulunuldu.

Bu iddialardan yola çıkarak, Faktyoxla Lab. olarak evnreport.com’un ikinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan'ın fosforlu mühimmat kullanımına ilişkin açıklamalarının ne kadar doğru olduğunu araştırdı.

Öncelikle, makalede de belirtildiği üzere Ermeni tarafı, 30 Ekim'de ilk kez Azerbaycan ordusunu “Dağlık Karabağ'ın barışçıl sakinlerinin bombardımandan saklandığı” ormanları yakmak için fosforlu mühimmat kullanmakla suçladı. Karabağ ormanlarının fosforlu mermilerle bombalandığının kanıtı olarak Facebook sayfalarında video, ayrıca 3 Kasım'da sözde "Dağlık Karabağ Acil Durumlar Servisi"’nce Azerbaycan tarafının kullandığı fosforlu misket bombalarını gösterdiği iddia edilen bir fotoğraf yayınladı. Görülebileceği gibi, fotoğraf, bükülmüş bir burnu olan mermiye benzer nesneye işaret etmektedir.
Azerbaycan tarafı ise Ermenistan'ın beyaz fosforlu mermiler kullandığını belirtti. Azerbaycan, Ermeni ordusunun Şuşa ve Tophane ormanlarını ateşe vermek için fosfor mermileri kullandığını belirtti. Azerbaycan Ulusal Mayın Faaliyetleri Ajansı (ANAMA), 2 Kasım'da Ermenilerin Terter bölgesindeki Sahlabad köyüne fosforla doldurulmuş mermilerle ateş edildiğini tespit etti.