"Dünü Unutma ki Yarına Hakkın Olsun"

“Dünü Unutma ki Yarına Hakkın Olsun”

Iğdır Üniversitesi Sosyal Tarih Topluluğu’nun tarafından “Dünü Unutma ki Yarına Hakkın 

Olsun” başlıklı panel düzenlendi. Tarih Bölüm Başkanı Doç. Dr. Cengiz Atlı’nın moderatörlüğünü 

yaptığı panele çok değerli iki konuşmacı katıldı. Doğu Cephesi Komutanı Kazım Karabekir Paşa’nın 

küçük kızı Timsal Karabekir Yıldıran ile Millî Mücadelenin önemli kahramanlarından, bölgemiz için de 

ayrı bir önemi olan Cenubî Garbî Kafkas Hükumeti Dahiliye Nazırı ve TBMM ilk dönem Milletvekili Ali 

Rıza Ataman’ın yeğeni Gülsen Ataman panelin konuğuydular. 

Timsal Karabekir, babası Kazım Karabekir’in hatıralarında Osmanlı Devleti’nin son yıllarını ve 

çekilen sıkıntıları anlattı. Kazım Karabekir'in çocukluk yıllarından başlayarak kesitler sunan Timsal 

Karabekir Yıldıran, "Çanakkale Savaşlarının, dünya tarihinde bir benzeri görülmemiştir. Yedi düvel 

Çanakkale'ye Türkü boğmak üzere geldi. Neden geldiğini, kimle savaşacağını bilmeyen İngiliz safındaki 

Müslüman askerler, Ezan okunduğu zaman namaza durmuş, Türk askerini de namazda olduğunu 

görünce, "Öldürülen benim din kardeşimdir" demiştir. Müslüman kardeşlerine silah çekmeyen Hintli 

Müslümanlar, İngilizler tarafından kurşuna dizilmişlerdi. 

Çanakkale Savaşları esnasında askerin sabah şekersiz üzüm hoşafı, öğlen yemeği yok ve 

akşam yağlı buğday çorbasından oluşan yemek menüsüne değinen Timsal Karabekir Yıldıran, "Bu 

vatanın nasıl kazanıldığını bilmeyenlere ya da anlamak istemeyenlere anlatmak şehitlerimize olan 

vicdan borcumuzdur." "Vatanımızın her yerinden akın akın Çanakkale'de ölmeye koştular. Bugün 

bizim burada mutlu yaşamamız için canını verdiler" dedi.

Kazım Karabekir Paşa'nın dünyaya geldiği 1882'li yıllarda Anadolu topraklarında Ermenilerle 

Türklerin kardeş ilişkileri içerisinde yaşadığını, Sonrasında menfaatleri gereği Ermenilerin Türk 

düşmanı olarak hareket ettiklerini ifade etti. Kazım Karabekir'in Erzurum'da yaşanan Ermenilerin 

zulmünü anlatan bir hatırasını aktaran Timsal Karabekir Yıldıran, Kazım Karabekir'in anılarında; 

"Erzurum'a, zaten biraz daha geç kalsaydık ortada kurtaracak can bulamayacaktık. O kadar yaklaştık ki 

insanların dişlerini görecek mesafedeydik gülerek beni karşılıyorlar. Daha da yaklaştığım zaman 

anlayamadım hiçbiri kımıldamıyordu bu insanların. Daha da yaklaştığım zaman dehşetle gördüm ki 

her biri Ermeniler tarafından canlı canlı birer kazığa oturtulmuştu ve öyle can vermişlerdi. Allah benim 

gözümün gördüklerini dünya üzerinde kimseye göstermesin" ifadeleriyle yaşanan zulmü anlattığını 

söyledi.

Savaş yıllarında ortada kalan Ermeni çocuklarına sahip çıktığını ve Trabzon'da Amerikalıların 

açtığı Ermeni yetimhanesine gönderdiğini ve onlara da babalık yaptığını kaydeden Timsal Yıldıran 

Karabekir, Kazım Karabekir'in, Ermeni yetimleri tarafından yetimler babası Kahraman Kazım Karabekir 

diye vasıflandırıldığını sözlerine ekledi.

Kazım Karabekir’in Ermeni yetimleri dışında 6000 Müslüman yetime de babalık yaptığını ve 

bu sayede 6000 abi ve ablasının olduğunu kimsenin kendisi kadar kardeşi bulunmadığını ve bundan 

çok gurur duyduğunu bildirdi. 

 "Kazım Karabekir, daha çocukken Rus işgalindeki Kars’ı kurtarmayı kafaya koyduğunu, yıllar sonra 

Kars’ı düşmandan kurtardıktan sonra Kars kalesine çekilen Al sancağı vefat ettiğinde tabutuna 

sardıklarını fotoğraflar eşliğinde anlattı. 

Gülsen Ataman ise babası Mehmet Ataman’ın kendisi çok küçük yaştayken vefat ettiğini ve amcası Ali 

Rıza Ataman’ın kendilerine babalık ettiğini söyledi. Bölgenin kalkınması için çok çalıştığını sözlerine 

ekledi.

Yoğun ilginin olduğu konferansın ardından Iğdır Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Fen-

Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Emin Erdem, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Şadi Eren, Iğdır'a 

gelerek tarih bilinci kazandıran bir konferans verdiklerinden dolayı teşekkür ederek konuklara plaket 

takdim ettiler.